В. ШВАРЦ. ВИНТОВКИ ДЛЯ ПОВСТАНЦЕВ. ИЗ 5 ЧАСТЕЙ С ВВЕДЕНИЕМ И ЗАКЛЮЧЕНИЕМ. ЧАСТЬ 1-Я. ОФИЦИАЛЬНАЯ ИЛИ «ГУБЕРНАТОРСКАЯ» ВЕРСИЯ

В данной статье, состоящей из введения и 5 частей представлены изложение  и анализ одного из ключевых событий в Семиречье, собственно и составивших “восстание киргизов 1916 года”. Упоминание о захвате повстанцами транспорта с оружием присутствует практически в каждой более или менее серьезной исторической публикации о «восстании киргизов Пишпекского и Пржевальского уездов».  Удивительно: указывая на важность этого […]

Толугу менен...

В. ШВАРЦ. ВИНТОВКИ ДЛЯ ПОВСТАНЦЕВ. ИЗ 5 ЧАСТЕЙ. ВВЕДЕНИЕ

В данной статье из 5 частей представлены изложение  и анализ одного из ключевых событий в Семиречье, собственно и составивших “восстание киргизов 1916 года”. Как всегда, публикуя этот материал, мы поместили  на сайте наиболее важные документы, на которые опирались в своих исследованиях. Каждый из документов опубликован в виде сканированных оригиналов, перепечаток текста и комментариев к ним. […]

Толугу менен...

№70 ДОКУМЕНТ. П.В.РОМАНЮТАНЫН БЕЛОВОДСКИДЕГИ МАССАЛЫК КЫРГЫН ЖӨНҮНДӨ ЭСКЕРҮҮСҮ. №9А ЖАНА №9Б ДЕПТЕР

— КР УИА. Тил жана адабият институту. Кол Жазмалар Фонду. Оп. Тарих. 1519 (9) Д. 4 Б. Жазып алган: университеттин тарых факультетинин 4-курсунун студенттери Солтобаев, Жумагулов — КР УИА. Тил жана адабият институту. Кол Жазмалар Фонду. Оп. Тарих. 1519 (9) Д. 9-10 Б. Жазып алган: университеттин тарых факультетинин 4-курсунун студенттери Жумагулов, Солтобаев Бул 1916-жылы болуп өткөн драманын эң […]

Толугу менен...

№ 69 ДОКУМЕНТ. АЛЫМБЕКОВ ОСМОНКУЛДУН БЕЛОВОДСКИДЕГИ МАССАЛЫК КЫРГЫН ЖӨНҮНДӨ ЭСКЕРҮҮСҮ. №9А ЖАНА №9Б ДЕПТЕР

— КР УИА.Тил жана адабият институту. Кол Жазмалар Фонду. Оп. Тарих. 1519 (9А) Д. 1-4 Б. Жазып алган: университеттин тарых факультетинин 4-курсунун студенти Солтобаев. Кыргыз тилинде жазылган  — КР УИА.Тил жана адабият институту. Кол Жазмалар Фонду. Оп. Тарих. 1519 (9Б) Д. 1-8 Б. Жазып алган: университеттин тарых факультетинин 4-курсунун студенти Жумагулов. Кыргыз тилинде жазылган Бул […]

Толугу менен...

№68 ДОКУМЕНТ. БЕЛОВОДСКОЕ АЙЫЛЫНЫН ТУРГУНУ Д.Д.ЛЕОНСКИЙДИН БЕЛОВОДСКИЙДЕГИ МАССАЛУУ КЫРГЫН ЖӨНҮНДӨ ЭСКЕРҮҮЛӨРҮ

Беловодское айылынын тургуну Д.Д.Леонскийдин эскерүүсү, ал өзү текстте белгилегендей, 1924-жылы жазылган, жана кийин анын баласы А.Д.Леонский тарабынан редакцияланып, 2010-жылы басмага жарыялоого берилген. Бул 1916-жылы болуп өткөн драманын эң кайгылуу окуяларынын бири — жөн гана эмес, бийликтегилердин коштоосу менен, Беловодск айылынын аймагындагы Солто уруусу басымдуулук кылган бир нече кыргыз болуштугунун дыйкан жашоочуларын жапырт — массалык түрдө […]

Толугу менен...

№67 ДОКУМЕНТ. АЗЫЛОВ ЖУМАШТЫН БЕЛОВОДСКИДЕГИ МАССАЛЫК КЫРГЫН ЖӨНҮНДӨ ЭСКЕРҮҮСҮ. №8 ДЕПТЕР

— КР УИА.Тил жана адабият институту. Кол Жазмалар Фонду. Оп. Тарих. 1519 (8) Д. 1-10 Б. Жазып алган: ИЯЛИнин илимий кызматкери Чыймылова Бүбүкан 1953-жылы университеттин тарых факультетинин 4 студентинен турган топ жергиликтүү калк өкүлдөрүнөн, 1916-жылдагы окуяга күбө болгон, ошол кезде көзү тирүү адамдардын өз ооздорунан окуянын чоо-жайын жазып алуу үчүн республиканын булуң-бурчтарына жиберилген. Ал документтер […]

Толугу менен...

ДОКУМЕНТ №66. ДНЕВНИК Н.А.ПОЛТОРАЦКОЙ С ЗАПИСЯМИ О СОБЫТИЯХ 1916 ГОДА В СЕМИРЕЧЬЕ

ИЯиЛ АН КР. Рукописный фонд. Оп. Тарих. Д. 5173 — Л. 1-2 Бул макала учурда кыргыз тилине которулууда. Школьная учительница Н.А. Бондырева-Полторацкая вместе с мужем К.Л.Бондыревым и сыном Всеволодом (Воля) находилась в Пишпекском уезде Семиреченской области в 1916 г. в самый разгар драматических событий лета 1916 года. Инженер К.Л. Бондырев работал в Управлении начальника работ по орошению долины […]

Толугу менен...

№65 ДОКУМЕНТ. 1916-ЖЫЛ БАЛЫКЧЫНЫН ТУРГУНУ СУЛЕЙМАНОВ ЭЕЛЕБЕСТИН ЭСКЕРҮҮСҮНДӨ. №12 ДЕПТЕР

— КР УИА.Тил жана адабият институту. Кол Жазмалар Фонду. Оп. Тарих. 1519 (12) Д. 35-37 Б. Жазып алган: университеттин тарых факультетинин 4-курсунун студенти Казим Забиров. Бул документ орус тилинде жазылган.  Тарыхчылар 1916-жылы Семиречьеде болуп өткөн окуялар тууралуу ар кандай материалдардан окуп изилдесе болот. Сиздердин назарыңыздарга окуянын түздөн-түз катышуучуларынын өз оозунан жазылып алынган маалыматтар камтылган документтердин […]

Толугу менен...

№64 ДОКУМЕНТ. 1916-ЖЫЛ БАЛЫКЧЫНЫН ТУРГУНУ КЫДЫРАЛИЕВ НУРГАЗЫНЫН ЭСКЕРҮҮСҮНДӨ. №1 ЖАНА №12 ДЕПТЕР

— КР УИА.Тил жана адабият институту. Кол Жазмалар Фонду. Оп. Тарих. 1519 (1) Д. 2-17 Б. Жазып алган: университеттин тарых факультетинин 4-курсунун студенти Эмилбек Абакиров. Орус тилинде жазылган — КР УИА.Тил жана адабият институту. Кол Жазмалар Фонду. Оп. Тарих. 1519 (12) Д. 83-90 Б. Жазып алган: университеттин тарых факультетинин 4-курсунун студенти Казим Забиров. Орус тилинде […]

Толугу менен...

№63 ДОКУМЕНТ. 1916-ЖЫЛ САРЫБАГЫШ ВОЛОСТУНУН КЫРГЫЗЫ КАРАЧОРОЕВ ЖУНУШТУН ЭСКЕРҮҮСҮНДӨ. №2 ДЕПТЕР

КР УИА.Тил жана адабият институту. Кол Жазмалар Фонду. Оп. Тарих. 1519 (2) Д. 67-73 Б. Тарыхчылар 1916-жылы Семиречьеде болуп өткөн окуялар тууралуу ар кандай материалдардан окуп изилдесе болот. Алар — падыша администрациясынын төбөлдөрүнүн окуяларды бийлик өкүлдөрү сүрөттөп, сунуштаган таризде жазган рапортторунун негизинде топтолгон документтер. Алсак, тилекке каршы ошол кезде сейрек жарык көрүүчү басма сөз беттеринде […]

Толугу менен...

ДОКУМЕНТ №62. РАССКАЗ ИНЖЕНЕРА К.Л.БОНДЫРЕВА О СОБЫТИЯХ 8 АВГУСТА, ЗАПИСАННЫЙ ИМ 02.11.1916

Бул макала учурда кыргыз тилине которулууда. ИЯиЛ НАН КР. Рукописный фонд. Оп. Тарих. Д. 5173. Л. 6-24. Материалы Н.А.Полторацкой о восстании 1916 года и другие материалы очевидца. Инженер К.Л.Бондырев по долгу службы оказался с женой и сыном в Семиречье в разгар драматических событий лета 1916 года: с 1915 года он работал в Управлении начальника работ по […]

Толугу менен...

№61 ДОКУМЕНТ. ТӨЛӨ-АЖЫ УУЛУ ЫБРАЙЫМДЫН 1916-ЖЫЛЫ КУРАЛ ТАШЫГАН АРАБАНЫ ТАРТЫП АЛГАНДЫГЫ ТУУРАЛУУ ЭСКЕРҮҮСҮ

1916-жылдагы драмалык окуялардын белгилүү эпизоддорунун басымдуу көпчүлүгү анын негизги катышуучусу, Шабдан баатырдын жээни — Ыбрайым Төлө ажы уулунан жазылып алынган, ал жазуулар өзү айткандай 1931-жылы жана кайра 1947-жылы жазылып алынган. Ал жазуулар кыргыз тилинде араб тамгалары менен жазылган. Кол жазмалар Шабдан баатырдын үй-бүлөлүк архивинде башка тарыхый документтер менен бирге Шабдан баатырдын чөбөрөсү Жаңыл Абдылдабек кызында […]

Толугу менен...